महाराष्ट्रातील प्रमुख धरणे कोणते ??

 

कोयना धरण

धरणाची माहिती

          बांधण्याचा प्रकार : रबल कॉंक्रीट
उंची : १०३.०२ मी (महाराष्ट्रात सर्वात जास्त)                     
लांबी : ८०७.७२ मी
दरवाजे

प्रकार : S - आकार लांबी : ८८.७१ मी. सर्वोच्च विसर्ग : ५४६५ घनमीटर / सेकंद संख्या व आकार : ६, (१२.५० X ७.६२ मी)

पाणीसाठा क्षमता : २७९७.४ दशलक्ष घनमीटर वापरण्यायोग्य क्षमता : २६७७.६ दशलक्ष घनमीटर ओलिताखालील क्षेत्र : १२१०० हेक्टर ओलिताखालील गावांची संख्या : ९८ वीज उत्पादन [संपादन] टप्पा १:

जलप्रपाताची उंची : ४७५ मी. जास्तीतजास्त विसर्ग : १६४ क्यूमेक्स निर्मिती क्षमता : २६० मेगा वॅट विद्युत जनित्र : ४ X ६५ मेगा वॅट [संपादन] टप्पा २:

जलप्रपाताची उंची : ४९० मी. जास्तीतजास्त विसर्ग : १६४ क्यूमेक्स निर्मिती क्षमता : ३०० मेगा वॅट विद्युत जनित्र : ४ X ७५ मेगा वॅट [संपादन] टप्पा ४:

जलप्रपाताची उंची : ४९६ मी. जास्तीतजास्त विसर्ग : २६० क्यूमेक्स निर्मिती क्षमता : १००० मेगा वॅट विद्युत जनित्र : दिवशी.

 

दरवाजे

प्रकार : S - आकार
लांबी : ८८.७१ मी.
सर्वोच्च विसर्ग : ५४६५ घनमीटर / सेकंद
संख्या व आकार : ६, (१२.५० X ७.६२ मी)

 

 

शिवसागर जलाशय

कोयना धरणाचा जलाशय (पाणी साठा) हा शिवसागर या नावाने ओळखला जातो. हा जलाशय त्याच्या निसर्गसंपन्न परिसराकरिता परिचित आहे. जलाशयाच्या दुसऱ्या टोकाला तापोळा नावाचे गाव आहे. तिथे कोयना, सोळशी आणि कांदोटा या नद्यांचा संगम आहे. त्या परिसरात बोटिंग व इतर पर्यटन सुविधा उपलब्ध आहेत. जलाशयाच्या काठाने कोयना अभयारण्य आहे.

 

पाणीसाठा

क्षमता : २७९७.४ दशलक्ष घनमीटर
वापरण्यायोग्य क्षमता : २६७७.६ दशलक्ष घनमीटर
ओलिताखालील क्षेत्र : १२१०० हेक्टर
ओलिताखालील गावे : ९८

 

वीज उत्पादन

टप्पा १:

जलप्रपाताची उंची : ४७५ मी.
जास्तीतजास्त विसर्ग : १६४ क्यूमेक्स
निर्मीती क्षमता : २६० मेगा वॅट
विद्युत जनित्र : ४ X ६५ मेगा वॅट

टप्पा २

जलप्रपाताची उंची : ४९० मी.
जास्तीतजास्त विसर्ग : १६४ क्यूमेक्स
निर्मीती क्षमता : ३०० मेगा वॅट
विद्युत जनित्र : ४ X ७५ मेगा वॅट

टप्पा ३:

जलप्रपाताची उंची : ४९६ मी.
जास्तीतजास्त विसर्ग : २६० क्यूमेक्स
निर्मीती क्षमता : १००० मेगा वॅट
विद्युत जनित्र : ४ X २५० मेगा वॅट

 

 

 

 

जायकवाडी धरण

जायकवाडी धरण हे गोदावरी नदीवर असलेले महाराष्ट्रातील औरंगाबाद जिल्ह्यामधील एक प्रमुख धरण असून

 मराठवाड्यातील जवळजवळ २.४० लाख हेक्टर क्षेत्र या धरणामुळे ओलिताखाली आलेले आहे. आशिया खंडातील सर्वात

 मोठं मातीचं धरण अशी ख्याती असलेलं जायकवाडी धरण. ६० किलोमीटरची लांबी आणि दहा किलोमीटरची रुंदी इतका मोठा पसारा असलेल्या या नाथसागराची आशिया खंडातलं सर्वात मोठं मातीचं धरण अशी ओळख आहे. जायकवाडी धरणाची तब्बल १०२ टीएमसी पाणीसाठ्याची क्षमता आहे. हे धरण एकदा पूर्ण भरलं तर दोन वर्षाच्या शेतीच्या पाण्याची आणि ४ वर्षांच्या पिण्याची पाण्याची सोय होते. म्हणून या धरणाला मराठवाड्याचा छोटा समुद्र समजला जातो

 

धरणाची माहिती

बांधण्याचा प्रकार : मातीचा भराव व दगडी बांधकाम
उंची  : ४१.३ मी. (सर्वोच्च)
लांबी  : ९९९७.६७ मी.

दरवाजे

प्रकार : S - आकार
लांबी : ४७१ मी.
सर्वोच्च विसर्ग : २२६५६ 
संख्या व आकार : २७, (१२.५० X ७.९० मी)

 

पाणीसाठा

क्षेत्रफळ  : ३५० वर्ग कि.मी.

क्षमता  : २९०९ दशलक्ष घनमीटर

वापरण्यायोग्य क्षमता  : २१७० दशलक्ष घनमीटर

ओलिताखालील क्षेत्र  : ३५०० हेक्टर

ओलिताखालील गावे  : १०५

 

 

 

कालवा

डावा कालवा

लांबी  : २०८ कि.मी.
क्षमता  : १००.८० घनमीटर / सेकंद
ओलिताखालील क्षेत्र  : २६३८५८ हेक्टर
ओलिताखालील शेतजमीन  : २३७४५२ हेक्टर

उजवा कालवा

लांबी  : १३२ कि.मी.
क्षमता  : ६३.७१ घनमीटर / सेकंद

 

वीज उत्पादन

 

जायकवाडी धरण, पैठण

जलप्रपाताची उंची  : ९४ फूट
जास्तीतजास्त विसर्ग  : ५० क्यूमेक्स
निर्मीती क्षमता  : १२ मेगा वॅट
विद्युत जनित्र  : १