राज्यात स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या तारखा जाहीर — पहिल्या टप्प्यात नगरपरिषद आणि नगरपंचायतींची निवडणूक
राज्यात स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या तारखा जाहीर — पहिल्या टप्प्यात नगरपरिषद आणि नगरपंचायतींची निवडणूक
मुंबई | राज्य निवडणूक आयोगाने आज दुपारी ४ वाजता घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकींच्या तारखा जाहीर केल्या आहेत. या निवडणुका तीन टप्प्यांमध्ये पार पडणार असून पहिल्या टप्प्यात नगरपरिषद आणि नगरपंचायतींच्या निवडणुका घेण्यात येणार आहेत.
मुंबई | राज्य निवडणूक आयोगाने आज दुपारी चार वाजता घेतलेल्या पत्रकार परिषदेत राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या तारखा अखेर जाहीर केल्या. या घोषणेनंतर राज्यभरात राजकीय वातावरण तापले आहे. निवडणुका तीन टप्प्यांमध्ये पार पडणार असून पहिल्या टप्प्यात नगरपरिषद आणि नगरपंचायतींच्या निवडणुका होणार आहेत.
राज्यभरातील नगरपालिका, नगरपंचायती, जिल्हा परिषदा, पंचायत समित्या आणि महापालिकांच्या निवडणुका या टप्प्यांनुसार घेतल्या जातील. आयोगाने स्पष्ट केले की निवडणुका वेळापत्रकानुसार पार पडतील आणि प्रशासनाने सर्व तयारी पूर्ण ठेवावी.
तारखांच्या घोषणेनंतर राजकीय हालचालींना वेग
निवडणुकीच्या तारखांची घोषणा होताच राज्यातील राजकीय पक्षांनी आपापले इंजिन सुरू केले आहे. भाजप, काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार गट व अजित पवार गट), शिवसेना (शिंदे व ठाकरे गट), मनसे तसेच अनेक स्थानिक पातळीवरील अपक्ष उमेदवारांनी प्रचार मोहीम सुरू केली आहे.
या निवडणुका प्रत्येक राजकीय पक्षासाठी प्रतिष्ठेच्या ठरणार आहेत. ग्रामीण भागात सत्ता मिळवण्यासाठी जिल्हा परिषद व पंचायत समित्या महत्त्वाच्या असतात, तर शहरात नगरपरिषद व महापालिका निवडणुका राजकीय शक्तीची चाचणी ठरतात. त्यामुळे पहिल्या टप्प्याच्या निवडणुकांकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
निवडणूक आयोगाचे आवाहन
राज्य निवडणूक आयोगाचे आयुक्त यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की, निवडणुका पूर्णपणे पारदर्शक आणि निष्पक्षपणे पार पडाव्यात यासाठी सर्व उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत. मतदान प्रक्रिया सुलभ व्हावी यासाठी ईव्हीएमची तपासणी, प्रशिक्षण सत्रे आणि सुरक्षा नियोजन करण्यात आले आहे.
आयोगाने मतदारांना आवाहन केले आहे की, त्यांनी आपले नाव मतदार यादीत तपासावे आणि मतदानाच्या दिवशी सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत मतदान करून लोकशाहीला बळ द्यावे.
स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे महत्त्व
स्थानिक स्वराज्य संस्था या लोकशाहीच्या मुळाशी असतात. गाव, शहर आणि जिल्हा पातळीवर नागरिकांच्या मूलभूत गरजा पूर्ण करण्याची जबाबदारी या संस्थांवर असते. पाणीपुरवठा, आरोग्यसेवा, स्वच्छता, शिक्षण, रस्ते, प्रकाशयोजना अशा सर्व सेवा या संस्थांच्या माध्यमातून दिल्या जातात.
म्हणूनच या निवडणुका फक्त राजकीय लढत नसून, स्थानिक विकासाची दिशा ठरवणाऱ्या असतात. कोणत्या पक्षाचा प्रतिनिधी सत्तेत येतो यावर थेट नागरिकांच्या दैनंदिन आयुष्याचा परिणाम होतो.
पहिल्या टप्प्याची निवडणूक — अपेक्षित रंगत
पहिल्या टप्प्यात होणाऱ्या नगरपरिषद आणि नगरपंचायतींच्या निवडणुका अत्यंत रंगतदार ठरण्याची शक्यता आहे. अनेक ठिकाणी स्थानिक नेत्यांमध्येच स्पर्धा आहे. काही ठिकाणी पक्षांतर्गत बंडखोरीचे संकेतही दिसत आहेत.
नगरपरिषदांच्या निवडणुकांमध्ये पाणी, स्वच्छता आणि नागरी सुविधा हे प्रमुख मुद्दे असतील, तर नगरपंचायतींमध्ये रोजगार, रस्ते, आणि कचरा व्यवस्थापन हे विषय चर्चेत राहतील. अनेक नव्या चेहऱ्यांनी राजकारणात उडी घेतली असून स्थानिक पातळीवरील युवा उमेदवार मतदारांशी थेट संवाद साधत आहेत.
विरोधकांचा आरोप — "मतदार याद्यांमध्ये घोळ"
तारखांच्या घोषणेनंतर काँग्रेस आणि इतर विरोधी पक्षांनी निवडणूक आयोगावर टीका केली आहे. काँग्रेस प्रदेशाध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाळ यांनी पत्रकार परिषदेत म्हटलं की,
“मतदार याद्यांमध्ये मोठा गोंधळ आहे. दुबार आणि तिबार नावे असूनही आयोग त्यावर कारवाई करत नाही. या स्थितीत निवडणुका घेणे योग्य नाही.”
त्यांनी पुढे सरकारवर आरोप केला की निवडणूक आयोगावर सत्ताधाऱ्यांचा दबाव आहे आणि निष्पक्षतेचा अभाव दिसून येतो.
“लोकशाहीमध्ये पारदर्शक निवडणुका घेणे ही आयोगाची जबाबदारी आहे. पण आयोग जबाबदारीपासून पळ काढतो आहे,” असं सपकाळ म्हणाले.
भाजपचा प्रत्युत्तर — “विरोधकांना पराभवाची भीती”
भाजपने काँग्रेसच्या आरोपांना प्रत्युत्तर देत म्हटले की,
“प्रत्येक निवडणुकीआधी विरोधक असेच आरोप करतात. मतदार याद्या तयार करण्याची प्रक्रिया पूर्णपणे तांत्रिक आणि पारदर्शक आहे,” असे विधान भाजप प्रवक्त्याने केले.
भाजपने पुढे म्हटले की, विरोधकांना आपल्या पराभवाची भीती वाटते म्हणून ते अशा प्रकारे निवडणूक आयोगावर टीका करत आहेत.
राज्य सरकारने निवडणुका सुरळीत पार पडाव्यात म्हणून सर्व प्रशासकीय अधिकाऱ्यांना सूचना दिल्या आहेत.
प्रशासनाची तयारी
निवडणूक प्रक्रिया सुरळीत पार पडावी म्हणून जिल्हाधिकारी, तहसीलदार आणि पोलीस विभागांनी तयारी सुरू केली आहे. संवेदनशील मतदान केंद्रांवर अतिरिक्त पोलीस तैनात करण्यात येणार आहेत.
सर्व जिल्ह्यांत मतदानासाठी पुरेशी यंत्रसामग्री, कर्मचारी, आणि सुरक्षेची व्यवस्था करण्यात येत आहे. राज्य निवडणूक आयोगाने प्रत्येक मतदारसंघासाठी निरीक्षक नेमण्याचा निर्णय घेतला आहे.
राज्यभरातील मतदारांची उत्सुकता
तारखांच्या घोषणेनंतर मतदारांमध्येही उत्सुकता आहे. अनेक ठिकाणी मतदान केंद्रांची तपासणी, मतदार ओळखपत्र तपासणी, आणि प्रचार मोहीम सुरू झाली आहे.
शहरांमध्ये बॅनर, पोस्टर आणि प्रचारयात्रा दिसू लागल्या आहेत.
ग्रामीण भागात मात्र मतदारांचे लक्ष अजूनही स्थानिक प्रश्नांवर आहे. “आम्हाला विकास हवा, पक्ष नाही,” असा आवाज अनेक गावांमधून येतो आहे.
नव्या पिढीचा सहभाग
या निवडणुकीत प्रथमच मतदान करणाऱ्या युवकांची संख्या मोठी आहे. सोशल मीडियावर तरुण मतदार सक्रिय झाले आहेत. इंस्टाग्राम, फेसबुक आणि व्हॉट्सअॅप ग्रुप्सवर स्थानिक मुद्द्यांवर चर्चा सुरू आहे.
काही ठिकाणी युवकांनी “आमचा मत, आमचा विकास” या घोषवाक्यासह जागृती मोहीम सुरू केली आहे.
राजकारणात नव्या पिढीचा सहभाग वाढत असल्याने निवडणुकीत बदल घडू शकतो, असा अंदाज तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
तज्ज्ञांचे मत — "स्थानिक निवडणुका म्हणजे लोकशाहीचा पाया"
राज्यशास्त्र तज्ज्ञ डॉ. अमोल देशमुख म्हणाले,
“स्थानिक स्वराज्य संस्था या लोकशाहीच्या पायावर उभ्या आहेत. केंद्र किंवा राज्य सरकारकडून थेट नागरिकांपर्यंत पोहोचणाऱ्या योजना याच संस्थांमधून राबवल्या जातात. त्यामुळे या निवडणुका म्हणजे लोकशाहीची खरी कसोटी आहे.”
त्यांनी पुढे सांगितले की, या निवडणुकीत मतदारांनी जात, धर्म किंवा पक्षापेक्षा काम करणाऱ्या उमेदवाराला मतदान करणे आवश्यक आहे.
महानगरपालिकांची निवडणूक — दुसऱ्या टप्प्याची तयारी सुरू
पहिल्या टप्प्यानंतर दुसऱ्या टप्प्यात जिल्हा परिषद आणि पंचायत समितीच्या निवडणुका होतील, तर तिसऱ्या टप्प्यात मुंबई, पुणे, ठाणे, नागपूर, नाशिक, सोलापूर यांसारख्या महत्त्वाच्या महानगरपालिकांच्या निवडणुका होतील.
या महापालिका निवडणुकांकडे सर्व देशाचे लक्ष लागलेले असते कारण या ठिकाणांवरूनच आगामी विधानसभा आणि लोकसभा निवडणुकांचे संकेत मिळतात.
महाराष्ट्राचे राजकारण नव्या वळणावर
या निवडणुकांमुळे महाराष्ट्रातील राजकीय समीकरणांना नवे वळण मिळण्याची शक्यता आहे. शिवसेनेचे दोन गट, राष्ट्रवादीचे विभाजन आणि नव्या आघाड्यांची शक्यता लक्षात घेता ही निवडणूक राज्याच्या भविष्यातील राजकीय नकाशा ठरवू शकते.
या निवडणुकीत कोणत्या पक्षाला जनतेचा कौल मिळतो, यावर पुढील राजकीय दिशा ठरेल.
Comments